Kara delik Nedir? Nasıl Oluşur?

Kara delik,astrofizikte,çekim alanı her türlü maddesel oluşumun vs. kendisinden kaçmasına izin vermeyecek derecede güçlü olan, kütlesi büyük bir kozmik cisimdir.Kara delik uzayda belirli bir nicelikteki maddenin bir noktaya toplanması ile meydana gelir de denilebilir.Bu tür nesneler ışık yaymadıklarından kara olarak nitelendirilirler.Kara deliklerin,"tekillik"leri dolayısıyla,üç boyutlu olmadıkları,sıfır hacimli oldukları kabul edilir.

Kara delik Nedir? Nasıl Oluşur?

  Kara delikler ilk kez 18.yüzyıl sonlarında Newton'un evrensel çekimler kanunu ile doğmuştur.Bir süre sonra ise Einstein'in genel görelilik kuramını ortaya atmasıyla kara delik fantastik bir kavram olmaktan çıkmıştır.r. 1971 yılında ilk  kez Uhuru uydusu tarafından gözlemlenmiş.Fakat bundan önce Amerikalı fizikçi Kip Thorene kara delik terimini ortaya atmıştı.Ayrıca kara deliklere ilk zamanlar  Schwarzchild cismi veya kapalı yıldız da denildiği bilinmektedir.

Bilim insanları, ilk defa bir kara deliğin fotoğrafını doğrudan çekmeyi başardı.gördüğünüz fotoğraf bizden 53-55 milyon ışık yılı uzakta bulunan Messier 87 galaksisinin merkezindeki kara deliğin fotoğrafı.

Kara Delikler Özelliklerine Göre Türlere Ayrılmışlardır;

1-)Yıldızsal Kara Delik:Bir yıldızın çekimsel(kendi üzerine)düşmesiyle oluşan kara delik türüdür. 
2-)Dev Kara Delik:Galaksilerin başında ve sonunda bulunan ve birkaç milyar güneş kütlesine kadar çıkabilen bir kütleye sahip kara deliklerdir.
3-)Orta Kara Delikler:Kütle bakımından diğer ikisinin arasındaki bir kütle ve birkaç bin güneş kütlesine benzer olan kara delik türüdür.

 Kara delikler kendileri için çok önemli olan olay ufkuna sahiptirler peki olay ufku nedir?

Olay Ufku:Olay ufku aslında geri dönüşü olmayan bir noktadan önceki sınır çizgisidir denebilir çünkü olay ufkunu geçen bir ışık veya maddenin kara delikten kaçması mümkün değildir.Olay ufkunun ötesinde ne olduğunu bilinen yasalarla açıklayamayız.Bir yıldızın olay ufku çökmeden önceki kütlesiyle doğru orantılıdır.Kütlesi ne kadar büyükse olay ufku o kadar geniştir.Ayrıca kara delik yuttuğu her maddede olay ufkunu genişletir.Aynı zamanda çekim  gücüde artar.

Tekillik:Her kara deliğin merkezinde kütle çekim alanı ve uzay bükülmelerinin sonsuz hale geldiği bölgeye çekimsel tekillilik denir.Bunun dışında konuyla ilgili bilinenler kısıtlıdır.

Kara Delikte Zaman:  Merak edilen bir diğer konu ise kara delikte zaman kavramının olup olamdığıdır.Aslında kara delikler o kadar büyük kütlelere sahiplerdirki akıllarda acaba zamanı bükebilmesi(yavaşlatabilmesi) mümkün mü? soruları oluşuyor.

  İzafiyet teorisine göre ulaşılabilecek en yüksek hız ışık hızıdır.Işık hızına ne kadar yaklaşırsak bizler için zamanında bir o kadar yavaşlayacağı da bir gerçektir haliyle kara delikte ulaşılan hızla birlikte zamanın yavaşladığı söylenebilir.

Kara Delik Gözlemi:Kara delik hakkında şuana kadar kayda değer fotoğraflar görüntülenemedi.Taki 10  Nisan 2019 tarihinde NASA'nın yayınladığı ilk kara delik görüntülerine kadar.Bu resmi çekmek için dünya çapında Olay Ufku Teleskopu denen bir ağ oluştutuldu.Dünya'nın farklı yerlerinde bulunan 8 farklı radyo teleskopu atom saatleri kullanılarak eş zamanlı hale getirildi ve hepsinin aynı anda aynı yere bakması sağlandı.Bu teleskoplar 4 gece boyunca Messier87 gökadasının merkezinde bulunan kara deliğe baktılar ve 1.3 mm dalga boyundaki görüntüler ortaya çıktı.Ardından alınan bu verilerin bilgisayarda işlenmesi sonucu ortaya bu görüntü çıkmıştır.